ฉลาก SME: ต้องมีข้อมูลอะไรบ้างให้ถูกกฎหมาย (อย.)?
- สรุปข้อมูลสำคัญที่ต้องมีบนฉลาก
- เหตุผลที่ฉลากสินค้าที่ถูกต้องตามกฎหมายคือหัวใจของธุรกิจ SME
- เช็คลิสต์ข้อมูลบังคับที่ต้องปรากฏบนฉลากสินค้าทุกประเภท
- ข้อกำหนดเฉพาะสำหรับฉลากสินค้าอาหารที่ต้องรู้
- ข้อกำหนดเฉพาะสำหรับฉลากเครื่องสำอาง
- เปรียบเทียบข้อมูลสำคัญบนฉลากอาหารและเครื่องสำอาง
- ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการออกแบบฉลากที่ผู้ประกอบการควรหลีกเลี่ยง
- สรุปแนวทางสู่ฉลากสินค้าที่สมบูรณ์แบบ
สำหรับผู้ประกอบการธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SME) การออกแบบบรรจุภัณฑ์และฉลากสินค้าให้มีความสวยงามโดดเด่น ถือเป็นกลยุทธ์สำคัญในการดึงดูดสายตาผู้บริโภค อย่างไรก็ตาม สิ่งที่สำคัญยิ่งกว่าความสวยงามคือความถูกต้องครบถ้วนของข้อมูลตามที่กฎหมายกำหนด การทำความเข้าใจในหัวข้อ ฉลาก SME: ต้องมีข้อมูลอะไรบ้างให้ถูกกฎหมาย (อย.)? จึงเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง เพื่อสร้างความน่าเชื่อถือให้กับแบรนด์และหลีกเลี่ยงปัญหาทางกฎหมายที่อาจตามมาในอนาคต ฉลากสินค้าที่ถูกต้องไม่เพียงแต่ให้ข้อมูลที่จำเป็นแก่ผู้บริโภค แต่ยังเป็นเครื่องยืนยันถึงมาตรฐานและความใส่ใจของผู้ผลิตอีกด้วย
สรุปข้อมูลสำคัญที่ต้องมีบนฉลาก

- ข้อมูลพื้นฐานต้องครบถ้วน: ฉลากสินค้าทุกชิ้นต้องระบุชื่อสินค้า ชื่อแบรนด์ ข้อมูลผู้ผลิต/จัดจำหน่าย ปริมาณสุทธิ วันผลิต/วันหมดอายุ อย่างชัดเจนและอ่านง่าย
- ข้อกำหนดเฉพาะตามประเภทสินค้า: สินค้าอาหารต้องมีเลขสารบบอาหาร (อย.), ข้อมูลโภชนาการ และข้อมูลสำหรับผู้แพ้อาหาร ส่วนเครื่องสำอางต้องมีเลขที่ใบรับจดแจ้งและรายการส่วนประกอบทั้งหมด
- เตรียมพร้อมรับกฎหมายใหม่: ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2568 เป็นต้นไป ฉลากข้อมูลโภชนาการสำหรับสินค้าอาหารจะต้องใช้กรอบแบบมาตรฐานเต็มรูปแบบเพียงแบบเดียวเท่านั้น ผู้ประกอบการต้องเตรียมปรับเปลี่ยนการออกแบบให้สอดคล้อง
- ความถูกต้องสำคัญกว่าความสวยงาม: การให้ข้อมูลที่เป็นจริง ไม่โอ้อวดเกินจริง และเป็นไปตามข้อบังคับของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) เป็นสิ่งสำคัญสูงสุดในการสร้างความยั่งยืนให้กับธุรกิจ
- คำเตือนและวิธีใช้: สำหรับผลิตภัณฑ์ที่มีข้อควรระวังในการใช้งานหรือการเก็บรักษา จำเป็นต้องระบุคำเตือนและคำแนะนำที่ชัดเจนเพื่อความปลอดภัยของผู้บริโภค
เหตุผลที่ฉลากสินค้าที่ถูกต้องตามกฎหมายคือหัวใจของธุรกิจ SME
ในยุคที่ผู้บริโภคใส่ใจในรายละเอียดของสินค้ามากขึ้น ฉลากสินค้าไม่ได้ทำหน้าที่เพียงแค่บอกว่าผลิตภัณฑ์นั้นคืออะไร แต่ยังเป็นช่องทางการสื่อสารโดยตรงระหว่างแบรนด์กับลูกค้า การแสดงข้อมูลที่ถูกต้องและโปร่งใสจึงเป็นมากกว่าข้อบังคับทางกฎหมาย แต่เป็นรากฐานสำคัญในการดำเนินธุรกิจให้เติบโตอย่างยั่งยืน
สร้างความน่าเชื่อถือและความไว้วางใจ
ฉลากสินค้าเปรียบเสมือนบัตรประชาชนของผลิตภัณฑ์ การมีข้อมูลครบถ้วนตามที่ อย. กำหนด เช่น เลขสารบบอาหาร, ข้อมูลผู้ผลิต, ส่วนประกอบที่ชัดเจน, และวันหมดอายุ ช่วยสร้างความมั่นใจให้กับผู้บริโภคในการตัดสินใจซื้อ พวกเขาสามารถตรวจสอบข้อมูลย้อนกลับได้และรู้สึกปลอดภัยเมื่อบริโภคหรือใช้ผลิตภัณฑ์นั้นๆ ความไว้วางใจนี้เป็นสินทรัพย์ที่ประเมินค่าไม่ได้และเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดการซื้อซ้ำและการบอกต่อ
ลดความเสี่ยงทางกฎหมายและค่าปรับ
การละเลยข้อกำหนดบนฉลากสินค้าอาจนำไปสู่ผลกระทบที่รุนแรงต่อธุรกิจได้ หากเจ้าหน้าที่ตรวจสอบพบว่าฉลากมีข้อมูลไม่ครบถ้วน เป็นเท็จ หรือทำให้ผู้บริโภคเข้าใจผิด อาจมีโทษตั้งแต่การตักเตือน, การสั่งให้แก้ไขฉลาก, การพักใช้ใบอนุญาต, ไปจนถึงการถูกปรับเป็นเงินจำนวนมาก ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อสภาพคล่องทางการเงินและชื่อเสียงของแบรนด์อย่างมหาศาล การปฏิบัติตามกฎหมายตั้งแต่แรกจึงเป็นการป้องกันความเสี่ยงที่ดีที่สุด
เพิ่มโอกาสในการขยายตลาด
สินค้าที่มีฉลากถูกต้องตามมาตรฐานสากลและข้อกำหนดของ อย. ไม่เพียงแต่จะวางจำหน่ายในประเทศได้อย่างราบรื่น แต่ยังเป็นใบเบิกทางสำคัญในการนำสินค้าไปวางขายในห้างสรรพสินค้าชั้นนำ ร้านสะดวกซื้อ หรือแม้กระทั่งการส่งออกไปยังต่างประเทศ คู่ค้าทางธุรกิจย่อมต้องการความมั่นใจว่าสินค้าที่นำมาจำหน่ายนั้นผ่านมาตรฐานและปลอดภัย ซึ่งฉลากที่สมบูรณ์คือเครื่องพิสูจน์ในเบื้องต้น
เช็คลิสต์ข้อมูลบังคับที่ต้องปรากฏบนฉลากสินค้าทุกประเภท
ไม่ว่าจะเป็นสินค้าอาหาร เครื่องดื่ม หรือเครื่องสำอาง ข้อมูลพื้นฐานเหล่านี้เป็นสิ่งจำเป็นที่กฎหมายกำหนดให้ต้องมีแสดงบนฉลากหรือบรรจุภัณฑ์อย่างชัดเจน
ชื่อการค้าและชื่อสินค้า
ประกอบด้วยสองส่วนหลักคือ ชื่อแบรนด์ (โลโก้) และ ชื่อประเภทของสินค้า ซึ่งต้องสื่อสารให้ผู้บริโภคเข้าใจได้ทันทีว่าผลิตภัณฑ์นั้นคืออะไร เช่น แบรนด์ “สุขใจ” ชื่อสินค้า “กล้วยตากอบน้ำผึ้ง” ชื่อสินค้าต้องไม่เป็นเท็จหรือทำให้เข้าใจผิดในสาระสำคัญของผลิตภัณฑ์
ชื่อและที่อยู่ของผู้ผลิตหรือผู้จัดจำหน่าย
ต้องระบุชื่อเต็มและที่อยู่ของผู้ผลิต หรือผู้ว่าจ้างผลิต หรือผู้นำเข้า หรือผู้จัดจำหน่าย ตามที่ได้จดทะเบียนไว้อย่างถูกต้อง เพื่อให้สามารถตรวจสอบย้อนกลับไปยังแหล่งที่มาของสินค้าได้ในกรณีที่เกิดปัญหา
ปริมาณสุทธิ
ต้องแสดงปริมาณของสินค้าเป็นหน่วยเมตริก เช่น กรัม (g), กิโลกรัม (kg), มิลลิลิตร (ml), หรือลิตร (l) ตัวเลขและหน่วยต้องมีความชัดเจนและมองเห็นได้ง่าย เพื่อให้ผู้บริโภคสามารถเปรียบเทียบราคาต่อหน่วยกับสินค้าอื่นได้
วันเดือนปีที่ผลิต และวันเดือนปีที่หมดอายุ
ข้อมูลส่วนนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อความปลอดภัยของผู้บริโภค ต้องระบุ “วันที่ผลิต” (MFG/Mfd. Date) และ “วันที่ควรบริโภคก่อน” หรือ “วันที่หมดอายุ” (EXP/Exp. Date) รูปแบบการแสดงผลต้องชัดเจน เช่น วัน/เดือน/ปี หรือ เดือน/ปี
วิธีใช้ วิธีเก็บรักษา และคำเตือน
สำหรับสินค้าที่ต้องการคำแนะนำเฉพาะในการใช้งาน เช่น “เขย่าขวดก่อนดื่ม” หรือ “ควรเก็บในที่เย็นและแห้ง” จำเป็นต้องระบุไว้บนฉลาก รวมถึงคำเตือนที่จำเป็นสำหรับความปลอดภัย เช่น “มีส่วนผสมของถั่ว ผู้แพ้ถั่วควรระวัง” หรือ “สำหรับใช้ภายนอกเท่านั้น”
ข้อกำหนดเฉพาะสำหรับฉลากสินค้าอาหารที่ต้องรู้
นอกเหนือจากข้อมูลพื้นฐานแล้ว สินค้ากลุ่มอาหารและเครื่องดื่มมีข้อบังคับเพิ่มเติมที่ผู้ประกอบการ SME ต้องให้ความสำคัญเป็นพิเศษ
เลขสารบบอาหาร 13 หลัก (เลข อย.)
เป็นเครื่องหมายที่แสดงว่าผลิตภัณฑ์อาหารนั้นได้รับการอนุญาตจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาแล้ว โดยต้องแสดงในกรอบเครื่องหมาย อย. พร้อมเลข 13 หลักที่ได้รับมาอย่างถูกต้อง ตำแหน่งที่แสดงต้องชัดเจนและมองเห็นได้ง่าย ซึ่งเป็นการสร้างความมั่นใจให้ผู้บริโภคว่าผลิตภัณฑ์นี้ผ่านกระบวนการพิจารณาด้านความปลอดภัยมาแล้ว
ข้อมูลสำหรับผู้แพ้อาหาร
หากผลิตภัณฑ์มีส่วนประกอบที่เป็นสารก่อภูมิแพ้ตามที่กฎหมายกำหนด (เช่น ผลิตภัณฑ์จากนม, ไข่, ถั่ว, แป้งสาลี, อาหารทะเลบางชนิด) จะต้องแสดงข้อความ “ข้อมูลสำหรับผู้แพ้อาหาร: มี…” อย่างชัดเจน เพื่อเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับผู้บริโภคกลุ่มเสี่ยง
ข้อมูลโภชนาการ และการเปลี่ยนแปลงสำคัญในปี พ.ศ. 2568
ฉลากข้อมูลโภชนาการ หรือที่เรียกกันว่า “กรอบ GDA” (Guideline Daily Amounts) เป็นส่วนที่ให้ข้อมูลเกี่ยวกับพลังงาน, น้ำตาล, ไขมัน, และโซเดียมต่อหนึ่งหน่วยบริโภค ซึ่งช่วยให้ผู้บริโภคตัดสินใจเลือกซื้อผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสมกับสุขภาพได้
สิ่งสำคัญที่ผู้ประกอบการ SME ต้องเตรียมรับมือคือ การเปลี่ยนแปลงกฎหมายฉลากโภชนาการซึ่งจะมีผลบังคับใช้ในปี พ.ศ. 2568 โดยกำหนดให้ผู้ผลิตต้องใช้กรอบข้อมูลโภชนาการแบบมาตรฐาน (รูปแบบเต็ม) เพียงรูปแบบเดียวเท่านั้น การใช้กรอบแบบย่อหรือปรับขนาดตามพื้นที่บนบรรจุภัณฑ์จะไม่สามารถทำได้อีกต่อไป ซึ่งหมายความว่าผู้ประกอบการอาจต้องมีการออกแบบฉลากสินค้าใหม่ทั้งหมดเพื่อให้สอดคล้องกับข้อบังคับใหม่นี้
การเปลี่ยนแปลงนี้มีเป้าหมายเพื่อให้ผู้บริโภคได้รับข้อมูลที่เป็นมาตรฐานเดียวกันในทุกผลิตภัณฑ์ ทำให้ง่ายต่อการเปรียบเทียบและตัดสินใจ ผู้ประกอบการจึงควรเริ่มวางแผนและปรึกษาโรงพิมพ์ฉลากที่มีความเชี่ยวชาญเพื่อเตรียมความพร้อมล่วงหน้า
ข้อกำหนดเฉพาะสำหรับฉลากเครื่องสำอาง
สำหรับธุรกิจ SME ที่ผลิตหรือจำหน่ายเครื่องสำอาง การแสดงข้อมูลบนฉลากก็มีข้อกำหนดเฉพาะที่แตกต่างจากสินค้าอาหารเช่นกัน
เลขที่ใบรับจดแจ้ง
เครื่องสำอางทุกชนิดที่จำหน่ายในประเทศไทยจะต้องผ่านการจดแจ้งกับ อย. และจะได้รับ “เลขที่ใบรับจดแจ้ง” ซึ่งเป็นเลข 10 หรือ 13 หลัก ที่ต้องแสดงไว้บนฉลากอย่างชัดเจน เพื่อให้ผู้บริโภคสามารถนำเลขดังกล่าวไปตรวจสอบข้อมูลผลิตภัณฑ์ในฐานข้อมูลของ อย. ได้
ส่วนประกอบทั้งหมด (Ingredients List)
กฎหมายบังคับให้ต้องแสดงรายการส่วนประกอบทั้งหมดที่ใช้ในผลิตภัณฑ์ โดยเรียงลำดับจากปริมาณมากที่สุดไปน้อยที่สุด การแสดงรายการส่วนผสมนี้ช่วยให้ผู้บริโภคที่มีอาการแพ้สารเคมีบางชนิดสามารถหลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์นั้นๆ ได้
ประเภทหรือชนิดของผลิตภัณฑ์
ต้องระบุให้ชัดเจนว่าผลิตภัณฑ์นั้นคืออะไร เช่น “โลชั่นบำรุงผิวหน้า”, “เซรั่มลดเลือนริ้วรอย”, “ลิปสติกเนื้อแมท” เพื่อป้องกันความสับสนและทำให้ผู้บริโภคใช้งานได้อย่างถูกต้อง
เปรียบเทียบข้อมูลสำคัญบนฉลากอาหารและเครื่องสำอาง
| รายการข้อมูล | สินค้าอาหาร | สินค้าเครื่องสำอาง |
|---|---|---|
| เลขกำกับจาก อย. | เลขสารบบอาหาร 13 หลัก (ในกรอบ อย.) | เลขที่ใบรับจดแจ้ง 10 หรือ 13 หลัก |
| ข้อมูลส่วนประกอบ | แสดงส่วนประกอบสำคัญเป็นร้อยละ | แสดงส่วนประกอบทั้งหมดเรียงตามปริมาณ |
| ข้อมูลโภชนาการ | จำเป็น (ตามเงื่อนไข) และต้องเป็นรูปแบบมาตรฐานตั้งแต่ปี 2568 | ไม่จำเป็น |
| ข้อมูลผู้แพ้ | ต้องระบุสารก่อภูมิแพ้ที่กำหนด | ไม่บังคับ แต่แนะนำให้ระบุหากมีสารที่อาจก่อการระคายเคือง |
| คำเตือน | คำเตือนเฉพาะ เช่น “เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน” | คำเตือนเฉพาะ เช่น “หากใช้แล้วมีความผิดปกติใดๆ เกิดขึ้น ต้องหยุดใช้และปรึกษาแพทย์” |
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการออกแบบฉลากที่ผู้ประกอบการควรหลีกเลี่ยง
- การใช้ข้อความโฆษณาเกินจริง: หลีกเลี่ยงการใช้คำที่อวดอ้างสรรพคุณในการรักษาโรค หรือการรับประกันผล 100% ซึ่งผิดกฎหมายและอาจทำให้ผู้บริโภคเข้าใจผิด
- ตัวอักษรเล็กเกินไป: ข้อมูลสำคัญทั้งหมด โดยเฉพาะส่วนประกอบ คำเตือน และวันหมดอายุ ต้องมีขนาดที่สามารถอ่านได้ง่ายด้วยตาเปล่า
- ละเลยข้อมูลพื้นฐาน: การลืมใส่ข้อมูลสำคัญ เช่น ที่อยู่ผู้ผลิต หรือปริมาณสุทธิ เป็นข้อผิดพลาดที่ไม่ควรเกิดขึ้น
- ข้อมูลไม่ตรงกับที่ขออนุญาต: สูตรส่วนประกอบหรือข้อมูลบนฉลากต้องตรงกับข้อมูลที่ได้ยื่นขออนุญาตหรือจดแจ้งไว้กับ อย. ทุกประการ
- ออกแบบโดยไม่เว้นที่สำหรับข้อมูลบังคับ: การออกแบบฉลากที่เน้นความสวยงามจนไม่มีพื้นที่เพียงพอสำหรับใส่ข้อมูลที่กฎหมายบังคับ เป็นปัญหาที่พบบ่อยและทำให้ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการแก้ไขใหม่
สรุปแนวทางสู่ฉลากสินค้าที่สมบูรณ์แบบ
การจัดทำฉลากสินค้าให้ถูกต้องครบถ้วนตามข้อบังคับของ อย. อาจดูเหมือนเป็นเรื่องซับซ้อนและมีรายละเอียดมาก แต่แท้จริงแล้วคือการลงทุนที่สำคัญและคุ้มค่าสำหรับธุรกิจ SME ทุกราย ฉลากที่สมบูรณ์ไม่เพียงแต่ช่วยป้องกันปัญหาทางกฎหมาย แต่ยังเป็นเครื่องมือทางการตลาดที่มีประสิทธิภาพในการสร้างความเชื่อมั่นและภาพลักษณ์ที่ดีให้กับแบรนด์ในระยะยาว การให้ความสำคัญกับความถูกต้องของข้อมูล ควบคู่ไปกับการออกแบบที่สวยงาม จะทำให้ผลิตภัณฑ์ของคุณโดดเด่นและเป็นที่ยอมรับในตลาดได้อย่างยั่งยืน
สำหรับผู้ประกอบการที่ต้องการความมั่นใจว่าฉลากสินค้าของคุณจะสวยงาม โดดเด่น และถูกต้องตามกฎหมายทุกประการ การเลือกใช้บริการจากผู้เชี่ยวชาญคือคำตอบที่ดีที่สุด GIANT PRINT คือโรงงานผลิตสื่อสิ่งพิมพ์ครบวงจรที่มีความพร้อมในการให้บริการออกแบบและผลิตสื่อสิ่งพิมพ์ทุกรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นฉลากสินค้า, สติ๊กเกอร์, สกรีนแก้วกาแฟ, นามบัตร, ไปจนถึงสื่อส่งเสริมการขายอื่นๆ ด้วยเครื่องพิมพ์มาตรฐานระดับสากลและวัสดุคุณภาพสูง พร้อมทีมงานมืออาชีพที่พร้อมให้คำปรึกษาอย่างรวดเร็ว เพื่อให้ผลงานตอบโจทย์ธุรกิจ SME ของคุณได้อย่างสมบูรณ์แบบ
สร้างความน่าเชื่อถือให้แบรนด์ของคุณตั้งแต่วันนี้ด้วยฉลากสินค้าที่ถูกต้องและเป็นมืออาชีพ
ติดต่อ สอบถามเพิ่มเติม: https://giantprint.co.th/contact-us/
ติดตามผลงานและโปรโมชั่นได้ที่:
FACEBOOK PAGE: GiantprintMedia
LINE: @282iufnx
TIKTOK: @giantprint_official
ที่อยู่: 269 หมู่ 12 ถ. มิตรภาพ ตำบลเมืองเก่า อำเภอเมืองขอนแก่น ขอนแก่น 40000
เบอร์โทรศัพท์: 082-2262660
อีเมล: [email protected]
