ฉลากผิด=โดนจับ! เช็กลิสต์ 5 สิ่งต้องมีบน ‘สติ๊กเกอร์อาหารและเครื่องสำอาง’ ตามกฎ อย.

สำหรับผู้ประกอบการธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SME) การออกแบบบรรจุภัณฑ์และสติ๊กเกอร์ที่สวยงามอาจเป็นสิ่งแรกที่คำนึงถึงเพื่อดึงดูดลูกค้า แต่สิ่งที่สำคัญไม่แพ้กันและอาจส่งผลกระทบรุนแรงหากถูกละเลย คือข้อมูลบนฉลากสินค้า โดยเฉพาะสินค้าประเภทอาหารและเครื่องสำอางซึ่งอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) การจัดทำฉลากที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนดอาจนำไปสู่บทลงโทษทางกฎหมายได้

สรุปประเด็นสำคัญสำหรับผู้ประกอบการ

• ความครบถ้วนของข้อมูล: ฉลากสินค้าอาหารและเครื่องสำอางต้องระบุข้อมูลสำคัญ 5 ประการเป็นอย่างน้อย ได้แก่ ชื่อสินค้า, ส่วนประกอบ, เลข อย./เลขที่จดแจ้ง, ข้อมูลผู้ผลิต, และวันหมดอายุ เพื่อให้เป็นไปตามข้อบังคับของ อย.
• ข้อกำหนดทางกฎหมาย: การแสดงข้อมูลบนฉลากต้องเป็นภาษาไทย อ่านได้ชัดเจน และไม่แสดงข้อความอันเป็นเท็จหรือก่อให้เกิดความเข้าใจผิดต่อผู้บริโภค ถือเป็นข้อบังคับตามกฎหมายที่ผู้ประกอบการต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด
• บทลงโทษที่รุนแรง: การจำหน่ายสินค้าที่มีฉลากไม่ถูกต้อง มีโทษตามพระราชบัญญัติเครื่องสำอาง พ.ศ. 2535 อาจต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 3 เดือน หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ซึ่งส่งผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจโดยตรง
• ความสำคัญต่อความน่าเชื่อถือ: ฉลากที่ถูกต้องไม่เพียงแต่ช่วยให้ธุรกิจดำเนินไปอย่างถูกกฎหมาย แต่ยังสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภคในด้านความปลอดภัยและคุณภาพของผลิตภัณฑ์
• การเตรียมตัวก่อนการผลิต: ผู้ประกอบการควรตรวจสอบรายละเอียดข้อบังคับเกี่ยวกับฉลากสินค้าให้ถี่ถ้วนก่อนดำเนินการสั่งพิมพ์ เพื่อหลีกเลี่ยงความสูญเสียจากการต้องแก้ไขหรือผลิตฉลากใหม่ทั้งหมด

ความสำคัญของฉลากสินค้าในยุคปัจจุบัน

การจัดทำข้อมูลบน ฉลากผิด=โดนจับ! เช็กลิสต์ 5 สิ่งต้องมีบน ‘สติ๊กเกอร์อาหารและเครื่องสำอาง’ ตามกฎ อย. ถือเป็นหัวใจสำคัญของการดำเนินธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับสินค้าอุปโภคบริโภค ฉลากไม่ได้เป็นเพียงพื้นที่สำหรับแสดงชื่อแบรนด์หรือรูปภาพที่สวยงามเท่านั้น แต่ยังทำหน้าที่เป็นสื่อกลางในการสื่อสารข้อมูลที่จำเป็นและถูกต้องตามกฎหมายไปยังผู้บริโภค เพื่อให้สามารถตัดสินใจเลือกซื้อและใช้ผลิตภัณฑ์ได้อย่างปลอดภัยและเหมาะสม

สำหรับผู้ประกอบการ โดยเฉพาะกลุ่ม SME ที่เพิ่งเริ่มต้นธุรกิจ การให้ความสำคัญกับรายละเอียดบนฉลากสินค้าตั้งแต่แรกเริ่มเป็นสิ่งที่ไม่สามารถมองข้ามได้ เพราะการละเลยข้อกำหนดทางกฎหมายอาจนำมาซึ่งปัญหามากมาย ตั้งแต่การถูกเจ้าหน้าที่สั่งให้แก้ไขฉลาก, การถูกสั่งเก็บสินค้าออกจากชั้นวาง, ไปจนถึงการถูกดำเนินคดีและเสียค่าปรับเป็นจำนวนมาก ซึ่งทั้งหมดนี้ล้วนเป็นต้นทุนที่ส่งผลกระทบต่อสภาพคล่องและชื่อเสียงของธุรกิจอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ดังนั้น การทำความเข้าใจข้อบังคับของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) จึงเปรียบเสมือนการวางรากฐานที่มั่นคงให้แก่ธุรกิจ

เจาะลึกข้อกำหนดฉลากเครื่องสำอางตามกฎหมาย

ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ฉลากของเครื่องสำอาง พ.ศ. 2562 และพระราชบัญญัติเครื่องสำอาง พ.ศ. 2535 ได้กำหนดให้ฉลากของเครื่องสำอางที่จำหน่ายในราชอาณาจักรไทยต้องมีข้อความเป็นภาษาไทยที่สามารถมองเห็นและอ่านได้อย่างชัดเจน โดยต้องระบุรายละเอียดที่จำเป็นอย่างครบถ้วน เพื่อคุ้มครองความปลอดภัยของผู้บริโภค

1. ชื่อเครื่องสำอางและชื่อทางการค้า

ชื่อผลิตภัณฑ์เป็นสิ่งแรกที่ผู้บริโภคจะมองเห็น ต้องมีความชัดเจนและสอดคล้องกับสินค้าที่จดแจ้งไว้กับ อย. โดยชื่อทางการค้าและเครื่องหมายการค้า (ถ้ามี) สามารถแสดงควบคู่กันได้ แต่สิ่งสำคัญคือชื่อต้องไม่เป็นเท็จ ไม่โอ้อวดสรรพคุณเกินจริง หรือทำให้ผู้บริโภคเข้าใจผิดในสาระสำคัญของผลิตภัณฑ์ เช่น การตั้งชื่อที่สื่อถึงการรักษาโรค ซึ่งเป็นข้อห้ามสำหรับเครื่องสำอาง

2. ประเภทหรือชนิดของผลิตภัณฑ์

ต้องระบุให้ชัดเจนว่าผลิตภัณฑ์นั้นคืออะไร เพื่อให้ผู้บริโภคทราบถึงวัตถุประสงค์ในการใช้งาน เช่น “แชมพูสระผม”, “ครีมบำรุงผิวหน้า”, “ลิปสติก”, หรือ “ผลิตภัณฑ์ป้องกันแสงแดด” การระบุประเภทที่ชัดเจนช่วยป้องกันความสับสนและทำให้ผู้บริโภคสามารถเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ได้ตรงตามความต้องการ

3. ชื่อสารทุกชนิดที่เป็นส่วนผสม (Ingredients)

นี่คือส่วนที่สำคัญอย่างยิ่งสำหรับความปลอดภัยของผู้บริโภค โดยกฎหมายกำหนดให้ต้องแสดงชื่อสารทุกชนิดที่ใช้เป็นส่วนผสมตามหลักเกณฑ์สากล ดังนี้

• การเรียงลำดับ: ต้องเรียงลำดับจากสารที่มีปริมาณความเข้มข้นมากที่สุดไปน้อยที่สุด
• ชื่อสารเคมี: ใช้ชื่อตามระบบ INCI (International Nomenclature of Cosmetic Ingredients) ซึ่งเป็นชื่อสากลที่ใช้ในอุตสาหกรรมเครื่องสำอางทั่วโลก
• สี: สำหรับสารแต่งสี ให้ใช้หมายเลขดัชนีสี (Color Index Number หรือ CI No.) หรืออาจใช้ชื่อสีตามที่ระบุไว้ในกฎหมายก็ได้
• สารนาโน: หากมีส่วนผสมที่เป็นสารในรูปแบบอนุภาคนาโน (Nanomaterial) จะต้องระบุคำว่า “(nano)” ต่อท้ายชื่อสารนั้นๆ เพื่อให้ข้อมูลที่โปร่งใสแก่ผู้บริโภค

การแสดงรายการส่วนผสมอย่างครบถ้วนและถูกต้อง ไม่เพียงแต่เป็นไปตามกฎหมาย แต่ยังเป็นประโยชน์ต่อผู้บริโภคที่มีประวัติการแพ้สารเคมีบางชนิด ทำให้สามารถหลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมดังกล่าวได้

4. วิธีใช้ผลิตภัณฑ์

ฉลากต้องมีคำแนะนำในการใช้ผลิตภัณฑ์ที่ชัดเจนและเข้าใจง่าย เพื่อให้ผู้บริโภคสามารถใช้งานได้อย่างถูกต้องและปลอดภัย บรรลุประสิทธิภาพสูงสุดของผลิตภัณฑ์ และหลีกเลี่ยงผลข้างเคียงที่ไม่พึงประสงค์จากการใช้งานผิดวิธี ตัวอย่างเช่น “ทาครีมให้ทั่วใบหน้าและลำคอเป็นประจำเช้า-เย็น” หรือ “ใช้สระผมแล้วล้างออกด้วยน้ำสะอาด”

5. ข้อมูลผู้ผลิต/ผู้นำเข้า และเลขที่ใบรับจดแจ้ง

ข้อมูลส่วนนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการตรวจสอบย้อนกลับและการรับผิดชอบต่อผลิตภัณฑ์

• กรณีผลิตในประเทศ: ต้องระบุชื่อและที่อยู่ของผู้ผลิต
• กรณีนำเข้า: ต้องระบุชื่อและที่อยู่ของผู้นำเข้า พร้อมทั้งชื่อผู้ผลิตและประเทศที่ผลิต
• เลขที่ใบรับจดแจ้ง: เป็นข้อมูลสำคัญที่สุดที่แสดงว่าผลิตภัณฑ์นั้นได้ผ่านการจดแจ้งกับ อย. อย่างถูกต้องตามกฎหมายแล้ว โดยจะเป็นตัวเลข 10 หรือ 13 หลัก ซึ่งผู้บริโภคสามารถนำไปตรวจสอบข้อมูลผลิตภัณฑ์ผ่านระบบของ อย. ได้

ข้อมูลเพิ่มเติมที่จำเป็นบนฉลากเครื่องสำอาง

นอกเหนือจาก 5 ข้อหลักข้างต้นแล้ว กฎหมายฉลากเครื่องสำอาง ยังกำหนดให้ต้องมีข้อมูลอื่นๆ ประกอบด้วย:

• ปริมาณสุทธิ: ระบุน้ำหนักหรือปริมาตรของผลิตภัณฑ์ในหน่วยเมตริก เช่น กรัม (g), มิลลิลิตร (ml)
• เลขที่หรืออักษรแสดงครั้งที่ผลิต (Batch Number): สำคัญต่อกระบวนการควบคุมคุณภาพและการตรวจสอบย้อนกลับหากเกิดปัญหากับผลิตภัณฑ์ในล็อตนั้นๆ
• เดือน/ปีที่ผลิต และ เดือน/ปีที่หมดอายุ: ข้อมูลนี้มีความจำเป็นอย่างยิ่ง โดยมีเงื่อนไขว่า
  • หากเครื่องสำอางมีอายุการใช้งานน้อยกว่า 30 เดือนนับจากวันผลิต: ต้องระบุวันเดือนปีที่หมดอายุอย่างชัดเจน
  • หากเครื่องสำอางมีอายุการใช้งานมากกว่า 30 เดือนนับจากวันผลิต: ไม่บังคับให้ระบุวันหมดอายุ แต่ผู้ผลิตยังคงต้องรับประกันคุณภาพตลอดอายุการใช้งานของผลิตภัณฑ์
• คำเตือน (ถ้ามี): หากผลิตภัณฑ์มีส่วนผสมหรือมีลักษณะการใช้งานที่ต้องใช้ความระมัดระวังเป็นพิเศษ จะต้องมีคำเตือนที่ชัดเจนตามที่กฎหมายกำหนด เช่น “ห้ามใช้ในเด็กอายุต่ำกว่า 3 ปี” หรือ “หากใช้แล้วมีความผิดปกติใดๆ เกิดขึ้น ต้องหยุดใช้และปรึกษาแพทย์”

ข้อควรรู้เกี่ยวกับฉลากสินค้าอาหาร

สำหรับผลิตภัณฑ์อาหาร ข้อกำหนดเกี่ยวกับฉลากก็มีความสำคัญและเข้มงวดไม่แพ้กัน โดยอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยเรื่องฉลากอาหาร ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อคุ้มครองผู้บริโภคให้ได้รับข้อมูลที่ถูกต้องและเพียงพอต่อการตัดสินใจซื้อ โดยเฉพาะข้อมูลด้านส่วนประกอบ ข้อมูลโภชนาการ และข้อมูลสำหรับผู้แพ้อาหาร

หลักการพื้นฐานของฉลากอาหาร

แม้จะมีรายละเอียดปลีกย่อยที่แตกต่างกันไปตามประเภทของอาหาร แต่หลักการพื้นฐานของ กฎหมายฉลากอาหาร มีความคล้ายคลึงกับฉลากเครื่องสำอาง โดยข้อมูลที่ต้องปรากฏบนฉลากอาหารโดยทั่วไป ประกอบด้วย:

1. ชื่ออาหาร: ต้องสื่อถึงประเภทของอาหารอย่างชัดเจน และต้องมีชื่อภาษาไทย
2. เลขสารบบอาหาร (เลข อย.): ตัวเลข 13 หลักในกรอบเครื่องหมาย อย.
3. ชื่อและที่ตั้งของผู้ผลิตหรือผู้แบ่งบรรจุ: เพื่อการตรวจสอบย้อนกลับ
4. ปริมาณของอาหาร (ปริมาณสุทธิ): แสดงในหน่วยเมตริก
5. ส่วนประกอบที่สำคัญ: แสดงเป็นร้อยละของน้ำหนักโดยประมาณ เรียงจากปริมาณมากไปน้อย
6. ข้อมูลสำหรับผู้แพ้อาหาร: ต้องระบุส่วนผสมที่อาจก่อให้เกิดอาการแพ้ เช่น แป้งสาลี, ถั่ว, นม, ไข่, อาหารทะเล
7. วัน เดือน และปีที่ผลิต/หมดอายุ: หรือ “ควรบริโภคก่อน”
8. คำเตือน (ถ้ามี): เช่น “มีวัตถุกันเสีย”
9. ข้อมูลโภชนาการ: สำหรับอาหารบางประเภทที่กฎหมายกำหนด จะต้องแสดงกรอบข้อมูลโภชนาการ (Nutrition Facts)

การเปรียบเทียบข้อกำหนดหลักระหว่างฉลากเครื่องสำอางและฉลากอาหารแสดงให้เห็นถึงความสอดคล้องกันในเจตนารมณ์ของกฎหมาย คือความโปร่งใสและความปลอดภัยของผู้บริโภค

บทลงโทษและผลกระทบเมื่อฉลากไม่ถูกต้อง

การเพิกเฉยต่อข้อกำหนดเรื่อง ข้อมูลบนฉลาก ไม่ใช่แค่ความผิดพลาดเล็กน้อย แต่เป็นการกระทำที่ผิดกฎหมายและมีบทลงโทษที่ชัดเจน ซึ่งส่งผลกระทบต่อธุรกิจทั้งในระยะสั้นและระยะยาว

โทษตามกฎหมาย

ตามมาตรา 57 แห่งพระราชบัญญัติเครื่องสำอาง พ.ศ. 2535 ได้ระบุบทลงโทษสำหรับผู้ที่ผลิต นำเข้า หรือจำหน่ายเครื่องสำอางที่ไม่มีฉลากภาษาไทย หรือมีฉลากแต่การแสดงข้อความไม่ถูกต้องครบถ้วนตามที่กฎหมายกำหนดไว้ โดยมีโทษดังนี้

ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 3 เดือน หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

สำหรับผลิตภัณฑ์อาหารก็มีบทลงโทษในลักษณะเดียวกัน ซึ่งอัตราโทษอาจแตกต่างกันไปตามความรุนแรงของการกระทำความผิด เช่น การแสดงฉลากเพื่อหลอกลวงผู้บริโภคอาจมีโทษที่หนักกว่าการแสดงข้อมูลไม่ครบถ้วนเพียงเล็กน้อย

ผลกระทบต่อธุรกิจที่มากกว่าค่าปรับ

นอกเหนือจากโทษทางอาญาแล้ว การมีฉลากสินค้าที่ไม่ถูกต้องยังสร้างความเสียหายต่อธุรกิจในด้านอื่นๆ อีกด้วย:

• การถูกสั่งพักหรือเพิกถอนใบอนุญาต: ในกรณีที่กระทำผิดซ้ำซากหรือมีความร้ายแรง อย. อาจพิจารณาสั่งพักใช้หรือเพิกถอนใบรับจดแจ้ง ซึ่งหมายถึงการต้องหยุดผลิตหรือจำหน่ายสินค้านั้นๆ ทันที
• การเรียกคืนสินค้า (Product Recall): หากพบว่าฉลากผิดพลาดอย่างร้ายแรง เช่น ไม่แสดงข้อมูลสำหรับผู้แพ้อาหาร เจ้าหน้าที่อาจสั่งให้เรียกเก็บสินค้าทั้งหมดคืนจากท้องตลาด ซึ่งเป็นกระบวนการที่มีต้นทุนสูงและซับซ้อน
• ความเสียหายต่อชื่อเสียงของแบรนด์: ข่าวการถูกดำเนินคดีหรือการเรียกคืนสินค้าสามารถทำลายความไว้วางใจที่ผู้บริโภคมีต่อแบรนด์ได้อย่างรวดเร็ว การกู้คืนชื่อเสียงอาจต้องใช้เวลาและงบประมาณมหาศาล
• ต้นทุนในการแก้ไข: การต้อง สั่งพิมพ์ฉลากสินค้า ใหม่ทั้งหมดเพื่อแก้ไขข้อผิดพลาดเป็นต้นทุนที่ไม่จำเป็นและสามารถหลีกเลี่ยงได้หากมีการตรวจสอบอย่างรอบคอบตั้งแต่แรก

สรุป: ฉลากที่ถูกต้องคือรากฐานของธุรกิจที่ยั่งยืน

การปฏิบัติตามกฎระเบียบของ ฉลากสินค้า อย. ไม่ใช่ภาระ แต่คือการลงทุนในความน่าเชื่อถือและความยั่งยืนของธุรกิจ การตรวจสอบเช็กลิสต์ข้อมูลที่จำเป็น 5 ประการ และรายละเอียดปลีกย่อยอื่นๆ ให้ครบถ้วนก่อนการผลิตและจำหน่าย เป็นหน้าที่ความรับผิดชอบของผู้ประกอบการทุกคน เพื่อสร้างความมั่นใจว่าผลิตภัณฑ์ที่ส่งถึงมือผู้บริโภคนั้นปลอดภัย ได้มาตรฐาน และโปร่งใส การใส่ใจในรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ บนฉลากสินค้าในวันนี้ คือการป้องกันปัญหาร้ายแรงที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต และเป็นกุญแจสำคัญสู่ความสำเร็จในระยะยาว

วางแผนสั่งพิมพ์ฉลากสินค้าให้ถูกต้องและเป็นมืออาชีพ

การออกแบบและผลิตฉลากสินค้าที่สวยงามและถูกต้องตามกฎหมายต้องอาศัยความเป็นมืออาชีพ ที่ GIANT PRINT เราเป็นโรงงานผลิตสื่อสิ่งพิมพ์ครบวงจรที่พร้อมให้บริการออกแบบและผลิตฉลากสินค้าและสติ๊กเกอร์คุณภาพสูงสำหรับผู้ประกอบการ SME และธุรกิจทุกขนาด

ทีมงานของเรามีความเชี่ยวชาญและพร้อมให้คำแนะนำเพื่อให้ฉลากสินค้าของคุณมีข้อมูลครบถ้วนตามข้อกำหนด ควบคู่ไปกับดีไซน์ที่โดดเด่นและน่าจดจำ ด้วยเครื่องพิมพ์มาตรฐานสากลและวัสดุคุณภาพเยี่ยม เราพร้อมตอบโจทย์ทุกความต้องการด้านงานพิมพ์ ไม่ว่าจะเป็นฉลากสินค้า, สติ๊กเกอร์, สกรีนแก้ว, นามบัตร, บัตรสะสมแต้ม, เมนูอาหาร, และสื่อสิ่งพิมพ์อื่นๆ อีกมากมาย

ติดต่อ สอบถามเพิ่มเติม ได้ที่:

• ที่อยู่: 269 หมู่ 12 ถ. มิตรภาพ ตำบลเมืองเก่า อำเภอเมืองขอนแก่น ขอนแก่น 40000
• เบอร์โทรศัพท์: 082-2262660
• อีเมล: [email protected]
• โซเชียลมีเดีย: FACEBOOK PAGE, LINE, TIKTOK
• เว็บไซต์: ติดต่อ สอบถามเพิ่มเติม