Soft Power ไทยดัน SME? โอกาสธุรกิจออกแบบ-โรงพิมพ์
นโยบายภาครัฐที่มุ่งเน้นการใช้ Soft Power หรืออำนาจละมุนทางวัฒนธรรมและความคิดสร้างสรรค์ กำลังกลายเป็นเครื่องมือสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศ โดยเฉพาะการสร้างโอกาสให้แก่ผู้ประกอบการขนาดกลางและขนาดย่อม (SME) ในกลุ่มอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้อง ซึ่งรวมถึงธุรกิจออกแบบและโรงพิมพ์ ที่มีบทบาทเป็นรากฐานสำคัญในการสร้างสรรค์และสื่อสารอัตลักษณ์ของสินค้าและบริการไทยสู่สากล
- นโยบาย Soft Power ของรัฐบาลไทยมุ่งส่งเสริม 13 กลุ่มอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ โดยมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มสัดส่วน GDP และสร้างรายได้กว่า 4 ล้านล้านบาท
- ธุรกิจออกแบบและโรงพิมพ์เป็นอุตสาหกรรมพื้นฐานที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อระบบนิเวศของ Soft Power ทำหน้าที่สร้างสรรค์ภาพลักษณ์ บรรจุภัณฑ์ และสื่อประชาสัมพันธ์ต่างๆ
- โครงการ “หนึ่งครอบครัว หนึ่งซอฟต์พาวเวอร์” มีเป้าหมายในการพัฒนาทักษะแรงงานกว่า 20 ล้านคนภายในปี 2570 เพื่อรองรับการเติบโตของอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ และสร้างโอกาสให้ SME เข้าถึงบุคลากรที่มีคุณภาพ
- SME สามารถประยุกต์ใช้กลยุทธ์ “SOFT” (Absorb, Extraordinary, Fast) เพื่อสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันและคว้าโอกาสจากกระแส Soft Power
- ความสำเร็จของนโยบายนี้ขึ้นอยู่กับความแข็งแกร่งของระบบนิเวศทั้งหมด ตั้งแต่การพัฒนาทักษะแรงงานไปจนถึงการส่งเสริมให้ SME สามารถแข่งขันในระดับโลกได้
ภาพรวมของนโยบาย Soft Power ไทย

Soft Power ไทยดัน SME? โอกาสธุรกิจออกแบบ-โรงพิมพ์ กำลังเป็นประเด็นที่ได้รับความสนใจอย่างสูงในแวดวงธุรกิจ การขับเคลื่อนนโยบายนี้อย่างจริงจังโดยภาครัฐ ถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของยุทธศาสตร์การพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ โดยเปลี่ยนจากการพึ่งพาภาคการผลิตและเกษตรกรรมแบบดั้งเดิม ไปสู่การให้ความสำคัญกับศักยภาพของมนุษย์และความคิดสร้างสรรค์เป็นหลัก แนวคิด Soft Power ซึ่งนิยามโดย โจเซฟ ไนย์ (Joseph Nye) หมายถึงความสามารถในการดึงดูดและสร้างการมีส่วนร่วมโดยสมัครใจผ่านวัฒนธรรม ค่านิยมทางการเมือง และนโยบายต่างประเทศ แทนการใช้อำนาจบังคับ รัฐบาลไทยได้นำแนวคิดนี้มาปรับใช้เพื่อเป้าหมายทางเศรษฐกิจเป็นหลัก โดยมุ่งเน้นการส่งเสริมอุตสาหกรรมที่มีรากฐานจากวัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทยให้เป็นที่รู้จักและยอมรับในระดับสากล
นโยบายนี้เกิดขึ้นท่ามกลางสภาวะเศรษฐกิจที่เติบโตช้ากว่าประเทศเพื่อนบ้านในภูมิภาค จึงเป็นความพยายามที่จะสร้างเครื่องยนต์ขับเคลื่อนเศรษฐกิจตัวใหม่ โดยมีคณะกรรมการยุทธศาสตร์ซอฟต์พาวเวอร์แห่งชาติ (NSPSC) ที่จัดตั้งขึ้นเพื่อกำกับดูแลและผลักดันนโยบายให้เกิดผลเป็นรูปธรรม โดยมีเป้าหมายที่ชัดเจนในการเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจและสร้างงานให้กับคนในประเทศ การเปลี่ยนแปลงนี้ส่งผลโดยตรงต่อผู้ประกอบการ SME ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของระบบเศรษฐกิจไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในอุตสาหกรรมสนับสนุนอย่างการออกแบบและสิ่งพิมพ์ ที่จะต้องปรับตัวและพัฒนาศักยภาพเพื่อรองรับความต้องการที่เพิ่มขึ้นจากการเติบโตของอุตสาหกรรมสร้างสรรค์
ยุทธศาสตร์ชาติและโครงการขับเคลื่อนหลัก
เพื่อให้การผลักดัน Soft Power เกิดประสิทธิภาพสูงสุด รัฐบาลได้กำหนดยุทธศาสตร์และโครงการสำคัญหลายด้านเพื่อสร้างระบบนิเวศที่เอื้อต่อการเติบโตของอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ ตั้งแต่การกำหนดอุตสาหกรรมเป้าหมาย การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ไปจนถึงการจัดสรรงบประมาณและตั้งเป้าหมายทางเศรษฐกิจที่ชัดเจน
13 อุตสาหกรรมเป้าหมายภายใต้ NSPSC
คณะกรรมการยุทธศาสตร์ซอฟต์พาวเวอร์แห่งชาติ (NSPSC) ได้กำหนด 13 กลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมายที่จะได้รับการส่งเสริมเป็นพิเศษ ซึ่งครอบคลุมมิติทางวัฒนธรรมและความคิดสร้างสรรค์อย่างกว้างขวาง ได้แก่
- การท่องเที่ยว (Tourism)
- อาหาร (Food)
- ภาพยนตร์ (Film)
- แฟชั่น (Fashion)
- เทศกาล (Festival)
- กีฬา (Sports)
- ดนตรี (Music)
- ศิลปะ (Art)
- การออกแบบ (Design)
- เกม (Gaming)
- วรรณกรรม (Literature)
- สุขภาพ (Wellness)
- การแสดง (Performing Arts)
การกำหนดอุตสาหกรรม “การออกแบบ” เป็นหนึ่งในเสาหลัก สะท้อนให้เห็นถึงความเข้าใจว่า การออกแบบไม่ได้เป็นเพียงอุตสาหกรรมเดี่ยว แต่เป็นองค์ประกอบพื้นฐานที่แทรกซึมและสนับสนุนอุตสาหกรรมอื่นๆ ทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นการออกแบบบรรจุภัณฑ์สำหรับอาหาร, การออกแบบเครื่องแต่งกายในอุตสาหกรรมแฟชั่น, การออกแบบฉากและสื่อประชาสัมพันธ์สำหรับภาพยนตร์และเทศกาล หรือการออกแบบสื่อสิ่งพิมพ์สำหรับวงการวรรณกรรม ทั้งหมดนี้ต้องอาศัยทักษะและความเชี่ยวชาญจากนักออกแบบและผู้ผลิตในอุตสาหกรรมสิ่งพิมพ์
โครงการ “หนึ่งครอบครัว หนึ่งซอฟต์พาวเวอร์”
หัวใจสำคัญของการสร้างเศรษฐกิจสร้างสรรค์ที่ยั่งยืนคือ “คน” โครงการ “หนึ่งครอบครัว หนึ่งซอฟต์พาวเวอร์” (One Family, One Soft Power) จึงถูกออกแบบมาเพื่อแก้ไขปัญหาการขาดแคลนบุคลากรที่มีทักษะ โดยมีเป้าหมายในการพัฒนาทักษะ (Upskill) และปรับเปลี่ยนทักษะ (Reskill) ให้กับคนไทยกว่า 20 ล้านคนภายในปี 2570 โครงการนี้จะช่วยให้ผู้ประกอบการ SME สามารถเข้าถึงแรงงานที่มีความพร้อมและมีความคิดสร้างสรรค์ ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการยกระดับคุณภาพของสินค้าและบริการ นอกจากนี้ยังเป็นการ trao โอกาสให้คนในชุมชนสามารถเปลี่ยนความสามารถและความคิดสร้างสรรค์ให้กลายเป็นอาชีพและสร้างรายได้ที่มั่นคง
งบประมาณและเป้าหมายทางเศรษฐกิจ
รัฐบาลได้จัดสรรงบประมาณจำนวน 5.1 พันล้านบาท เพื่อสนับสนุนกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมบันเทิง, การท่องเที่ยว, ศิลปะ และสิ่งพิมพ์ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความมุ่งมั่นอย่างจริงจังในการผลักดันนโยบายนี้ โดยได้ตั้งเป้าหมายทางเศรษฐกิจที่ท้าทายไว้ คือการเพิ่มสัดส่วนของอุตสาหกรรม Soft Power ต่อ GDP ของประเทศจาก 8.9% (คิดเป็นมูลค่าที่เป็นไปได้ราว 42,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) ให้เป็น 15% และสร้างรายได้รวมกว่า 4 ล้านล้านบาท ผ่านกลยุทธ์หลัก 3 ด้าน คือ การพัฒนาทักษะแรงงาน, การดึงดูดการลงทุน และการสร้างแบรนด์ประเทศไทยในระดับโลก
วิเคราะห์โอกาส: Soft Power ไทยดัน SME? โอกาสธุรกิจออกแบบ-โรงพิมพ์
เมื่อนโยบายภาครัฐมุ่งส่งเสริมอุตสาหกรรมสร้างสรรค์อย่างเต็มรูปแบบ ย่อมเกิดผลกระทบเชิงบวกเป็นวงกว้าง โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับธุรกิจที่เป็นฟันเฟืองสำคัญในระบบนิเวศอย่างธุรกิจออกแบบและโรงพิมพ์ ซึ่งเป็นกลุ่มที่จะได้รับโอกาสมหาศาลจากการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้
บทบาทสำคัญของอุตสาหกรรมออกแบบและสิ่งพิมพ์
อุตสาหกรรมออกแบบและสิ่งพิมพ์ไม่ได้เป็นเพียงผู้รับจ้างผลิต แต่เป็น “ผู้สร้างสรรค์” ที่มีบทบาทสำคัญในการเปลี่ยนแนวคิดและวัฒนธรรมให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์ที่จับต้องได้และสื่อสารกับผู้บริโภคได้ ไม่ว่าจะเป็น:
- การสร้างแบรนด์สินค้า: การออกแบบโลโก้, อัตลักษณ์ของแบรนด์, และสื่อส่งเสริมการขายต่างๆ เพื่อสร้างการจดจำและความน่าเชื่อถือให้กับสินค้าไทย
- ออกแบบบรรจุภัณฑ์ส่งออก: บรรจุภัณฑ์ที่สวยงามและใช้งานได้ดี คือด่านแรกที่สร้างความประทับใจให้ผู้บริโภคในตลาดต่างประเทศ และยังช่วยเพิ่มมูลค่าให้กับสินค้าได้อีกด้วย
- ฉลากสินค้า OTOP และสินค้าท้องถิ่น: การออกแบบฉลากสินค้าที่ทันสมัยและบอกเล่าเรื่องราวของผลิตภัณฑ์ จะช่วยยกระดับสินค้าชุมชนให้สามารถแข่งขันในตลาดที่ใหญ่ขึ้นได้
- สื่อสิ่งพิมพ์สำหรับอุตสาหกรรมอื่นๆ: การพิมพ์หนังสือ, โปสเตอร์ภาพยนตร์, โบรชัวร์ท่องเที่ยว, บัตรเข้าชมเทศกาล, และเมนูอาหาร ล้วนเป็นงานที่ต้องพึ่งพาโรงพิมพ์ที่มีคุณภาพ
การออกแบบและสิ่งพิมพ์คือสะพานที่เชื่อมระหว่างวัฒนธรรมและความคิดสร้างสรรค์ กับโอกาสทางเศรษฐกิจในตลาดโลก
การสร้างอุปสงค์จากการส่งเสริมอุตสาหกรรมสร้างสรรค์
เมื่อรัฐบาลทุ่มงบประมาณและทรัพยากรเพื่อโปรโมต 13 อุตสาหกรรมเป้าหมาย จะเกิดความต้องการ (Demand) ในบริการด้านการออกแบบและสิ่งพิมพ์เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ตัวอย่างเช่น เมื่อมีการส่งเสริม “อาหารไทย” ผู้ประกอบการร้านอาหารและผู้ผลิตสินค้าอาหารแปรรูปจะต้องการบริการออกแบบเมนู, บรรจุภัณฑ์, และฉลากสินค้าที่น่าดึงดูดใจมากขึ้น หรือเมื่อมีการผลักดันอุตสาหกรรม “ภาพยนตร์” ก็จะเกิดความต้องการในการพิมพ์โปสเตอร์, สื่อประชาสัมพันธ์, และสินค้าที่ระลึก (Merchandise) ตามมา ซึ่งทั้งหมดนี้คือโอกาสโดยตรงสำหรับธุรกิจออกแบบและโรงพิมพ์
การเติบโตของอุตสาหกรรมสิ่งพิมพ์และคอนเทนต์
นโยบาย Soft Power ยังให้ความสำคัญกับอุตสาหกรรมวรรณกรรมและการจัดพิมพ์ การสนับสนุนการจัดงานหนังสือทั้งในประเทศและต่างประเทศ จะช่วยกระตุ้นตลาดสิ่งพิมพ์ให้คึกคักมากขึ้น นอกจากนี้ การสร้างแบรนด์ประเทศผ่านกรอบความร่วมมือต่างๆ เช่น ASEAN’s Connecting Asia จะทำให้เกิดโครงการระยะสั้น (6-12 เดือน) ที่ต้องการสื่อสิ่งพิมพ์เพื่อการประชาสัมพันธ์อย่างรวดเร็ว ซึ่งเป็นโอกาสสำหรับโรงพิมพ์ที่มีความพร้อมในการผลิตงานคุณภาพสูงในเวลาจำกัด
กลยุทธ์ “SOFT” สำหรับ SME สู่ความสำเร็จในตลาดโลก
การมีโอกาสอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ ผู้ประกอบการ SME จำเป็นต้องมีกลยุทธ์ที่เฉียบคมเพื่อสร้างความได้เปรียบในการแข่งขัน แนวคิดกลยุทธ์ “SOFT” จากมหาวิทยาลัยมหิดล เป็นกรอบความคิดที่น่าสนใจซึ่ง SME สามารถนำไปปรับใช้เพื่อพัฒนาธุรกิจให้สอดรับกับกระแส Soft Power ได้
| กลยุทธ์ | คำอธิบาย | ตัวอย่างการประยุกต์ใช้ในธุรกิจออกแบบและสิ่งพิมพ์ |
|---|---|---|
| Absorb (ซึมซับ) | การสร้างผลิตภัณฑ์หรือบริการที่สามารถผสานเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตประจำวันของผู้บริโภคได้อย่างกลมกลืน | ออกแบบบรรจุภัณฑ์สินค้าอุปโภคบริโภคที่สวยงามจนลูกค้านำไปใช้ต่อ หรือออกแบบบัตรสะสมแต้ม/นามบัตรที่สะท้อนไลฟ์สไตล์ของลูกค้า |
| Extraordinary (ไม่ธรรมดา) | การสร้างความแตกต่างที่โดดเด่นผ่านการสร้างแบรนด์ที่เป็นเอกลักษณ์ การออกแบบตัวละคร หรือสไตล์ที่ไม่เหมือนใคร | รับออกแบบและผลิตฉลากสินค้า OTOP ที่มีดีไซน์โดดเด่น บอกเล่าเรื่องราวของชุมชน หรือสร้างแบรนด์ดิ้งที่แข็งแกร่งให้กับร้านค้าปลีก |
| Fast (รวดเร็ว) | ความสามารถในการจับกระแสและปรับตัวเพื่อฉกฉวยโอกาสทางธุรกิจได้อย่างรวดเร็ว ทันต่อเหตุการณ์ | ให้บริการพิมพ์สื่อส่งเสริมการขายแบบเร่งด่วนสำหรับแคมเปญที่เกาะกระแสไวรัล หรือผลิตสติกเกอร์/สินค้าที่ระลึกตามเทรนด์ที่กำลังมาแรง |
Absorb: ผสานเข้ากับวิถีชีวิต
กลยุทธ์นี้เน้นการทำให้แบรนด์หรือผลิตภัณฑ์กลายเป็นส่วนหนึ่งในชีวิตประจำวันของผู้คน สำหรับธุรกิจออกแบบ การสร้างสรรค์บรรจุภัณฑ์ที่สวยงามและมีประโยชน์ใช้สอยจนลูกค้านำกลับไปใช้ใหม่ หรือการออกแบบสิ่งพิมพ์ เช่น เมนูอาหารหรือนามบัตร ที่มอบประสบการณ์ที่ดีและสอดคล้องกับไลฟ์สไตล์ของกลุ่มเป้าหมาย จะช่วยสร้างความผูกพันกับแบรนด์ได้ในระยะยาว
Extraordinary: สร้างความโดดเด่นและแตกต่าง
ในตลาดที่มีการแข่งขันสูง ความแตกต่างคือหัวใจของความสำเร็จ ธุรกิจออกแบบและโรงพิมพ์สามารถช่วยให้ลูกค้า SME สร้างความโดดเด่นได้ผ่านการออกแบบอัตลักษณ์แบรนด์ (Corporate Identity) ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว การใช้ลายเส้นหรือตัวละครที่น่าจดจำบนบรรจุภัณฑ์และสื่อสิ่งพิมพ์ จะช่วยให้สินค้าเป็นที่สังเกตและดึงดูดสายตาของผู้บริโภคได้ดีกว่าคู่แข่ง
Fast: ตอบสนองต่อกระแสอย่างรวดเร็ว
โลกดิจิทัลทำให้กระแสความนิยมเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว SME ที่สามารถตอบสนองต่อเทรนด์ได้ทันท่วงทีจะมีโอกาสทางธุรกิจมากกว่า โรงพิมพ์ที่มีความยืดหยุ่นและสามารถผลิตงานพิมพ์ด่วนได้ จะสามารถรองรับความต้องการของลูกค้าที่ต้องการทำแคมเปญการตลาดที่เกาะกระแสไวรัล หรือผลิตสินค้าคอลเลคชั่นพิเศษที่เกี่ยวข้องกับบุคคลหรือเหตุการณ์ที่เป็นที่สนใจในขณะนั้น
บริบทและความท้าทายที่ต้องเผชิญ
แม้ว่านโยบาย Soft Power จะสร้างโอกาสมหาศาล แต่ความสำเร็จไม่ได้เกิดขึ้นโดยง่าย ความท้าทายที่สำคัญคือความแข็งแกร่งของระบบนิเวศโดยรวม การมีนโยบายที่ดีเป็นเพียงจุดเริ่มต้น แต่การจะไปถึงเป้าหมายได้นั้น ทุกภาคส่วนต้องทำงานร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ ผู้ประกอบการ SME โดยเฉพาะในกลุ่มออกแบบและโรงพิมพ์ จำเป็นต้องยกระดับทักษะและความสามารถของตนเองอย่างต่อเนื่องเพื่อให้สามารถแข่งขันในระดับสากลได้ ซึ่งรวมถึงการนำเทคโนโลยีการพิมพ์ใหม่ๆ มาใช้, การพัฒนาความเข้าใจในตลาดต่างประเทศ, และการสร้างสรรค์ผลงานที่ตอบโจทย์ความต้องการที่หลากหลายของผู้บริโภคทั่วโลก การรักษาความต่อเนื่องของนโยบายและการดำเนินการอย่างจริงจังของภาครัฐก็เป็นอีกปัจจัยสำคัญที่จะกำหนดความสำเร็จในระยะยาว
สรุป: ก้าวต่อไปของผู้ประกอบการ SME
นโยบาย Soft Power ไทยดัน SME? โอกาสธุรกิจออกแบบ-โรงพิมพ์ ไม่ใช่เป็นเพียงวาทกรรมทางการเมือง แต่เป็นคลื่นการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจครั้งสำคัญที่กำลังเปิดประตูสู่โอกาสใหม่ๆ สำหรับผู้ประกอบการไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งธุรกิจในกลุ่มอุตสาหกรรมสร้างสรรค์และอุตสาหกรรมสนับสนุนอย่างการออกแบบและโรงพิมพ์ นี่คือช่วงเวลาที่ผู้ประกอบการต้องปรับตัว เตรียมความพร้อม และแสวงหาพันธมิตรทางธุรกิจที่แข็งแกร่ง เพื่อคว้าโอกาสจากการเติบโตนี้
การสร้างแบรนด์ที่แข็งแกร่ง การออกแบบบรรจุภัณฑ์ที่น่าดึงดูด และการผลิตสื่อสิ่งพิมพ์ที่มีคุณภาพ คือองค์ประกอบสำคัญที่จะช่วยให้สินค้าและบริการของไทยโดดเด่นในเวทีโลก การมีคู่คิดและพันธมิตรด้านการพิมพ์ที่เชื่อถือได้จึงเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง
สำหรับผู้ประกอบการ SME ที่กำลังมองหาโรงงานผลิตสื่อสิ่งพิมพ์ครบวงจร GIANT PRINT พร้อมให้บริการออกแบบและผลิตสื่อทุกรูปแบบ เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการขับเคลื่อนธุรกิจของคุณสู่ความสำเร็จ ไม่ว่าจะเป็น ฉลากสินค้า, สติ๊กเกอร์, สกรีนแก้วกาแฟ, นามบัตร, บัตรสะสมแต้ม, เมนูอาหาร, โบรชัวร์, การ์ดแต่งงาน และอื่นๆ อีกมากมาย ด้วยเครื่องพิมพ์มาตรฐานทันสมัย วัสดุชั้นนำ และทีมงานมืออาชีพที่พร้อมให้คำปรึกษา เพื่อสร้างสรรค์ชิ้นงานที่ตอบโจทย์ธุรกิจของคุณอย่างสมบูรณ์แบบ
ติดต่อ สอบถามเพิ่มเติม ได้ที่:
FACEBOOK PAGE | LINE | TIKTOK
ที่อยู่: 269 หมู่ 12 ถ. มิตรภาพ ตำบลเมืองเก่า อำเภอเมืองขอนแก่น ขอนแก่น 40000
เบอร์โทรศัพท์: 082-2262660
อีเมล: [email protected]
